SICAK DEMİRCİLİK

Selahattin Şendil 

Demircilik, hammaddesi maden olan sanatlar bünyesinde yer alan ve demir madenini ısıtarak basit el aletleri yardımıyla işleme ve biçimlendirmeye dayanan geleneksel bir meslek ve zanaattır.
Demirin kullanılmaya başlaması insanlık tarihi için önemli bir merhaledir. Medeniyet demirci ustalarının ellerindeki çekiç darbeleriyle şekillendi. Kılıç oldu savaşlarda kullanıldı, çapa oldu toprağı işlemekte kullanıldı.
Eski Çin ve Arap kaynaklarına göre en usta demirciler Türklerden çıkarmış. Demircilik Türklerde eski ve itibar gören bir sanattır. Demir ve demirci ustaları birçok destanda karşımıza çıkarlar.
Ocakta yeteri kadar ısıtılan yani tavlanan demir objenin el işçiliği ve çeşitli el aletleri yardımı ile bükme, delme, yığma, yayma, dövme işlemleri ile şekillendirilmesi ameliyesidir. Üretim süreci ustanın el ve göz hesabı ile belirlenir.
Usta çırak ilişkisi içinde günümüze kadar aktarılan bir meslektir. Mesleğe giren kişi önce gözlemleyerek, sonra bizzat uygulayarak mesleği öğrenir.
Sıcak demirci atölyede ve ayakta çalışır. Çalışma ortamı çok sıcak, gürültülü kısmen de kirli ve sağlıksızdır. . Makineleşme ile eski önemini yitiren mesleklerdendir demircilik.
Kullanılan alet ve malzemeler örs ve altlığı, körük, tav araçları, varyoslar(balyozlar), mengene, delikli pleyt, yığma pleyt, demirci konisi, hava çekiçleri, presler, ölçü aletleri(çap kumpası, metre, mastar ve şablonlar), testere tezgahı ve profil makas tezgahı vb.dir.
Kazma, kürek, orak, saban, çapa gibi ziraat ve tarım aletleri, balta, keser, bıçak, çekiç, tokmak gibi kesici ve delici aletler, kapı kolu, nal, mıh, menteşe gibi aletler demircilerin yaptıkları aletlerdir.
İnegöl’ün 1847 tarihli Vergi Defteri’nde Demirci Musa Ustanın adı geçmektedir dolayısıyla bilinen en eski İnegöllü ustamızdır. Karahasanlar Köyünden Mehmet Doğan, Celal Kartallı, Ömer-Ali Bakan Kardeşler, Mercan-Hasan Çevik, Baltacı Niyazi, Mehmet-Selahattin Şendil aklımıza ilk gelenlerdir.
İlçemizin demirci ustalarınca yapılan ziraat ve tarım aletleri ilçemizin köylerine olduğu kadar çevre il ve ilçelerde de kullanılmakta imiş. Saygılarımla.
Aile aslen Bulgaristan Razgad göçmenidir. 31.03.1983 tarihinde 57 yaşında vefat eden Mehmet Şendil Ustamızın 1949 doğumlu oğlu Selahattin Şendil usta, oğlu Hakan Şendil ile mesleği sürdürme gayretindedir.
Selahattin Şendil ustamız aile olarak en az altı kuşaktır sıcak demirciliği mesleğini sürdürdüklerini ifade etmektedir. Bir kaç değerli ustamızın daha mesleği sürdürme çabasında olduğunu gözlemliyoruz.
Kaynakça : http://sinanculuk.blogspot.com.tr/…/inegol-vergi-defteri-18…, 07.03.2018 tarihinde Selahattin Şendil ile görüşüldü. (Turhan ŞAHİN)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Related Posts with Thumbnails

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *