HANCILIK VE İNEGÖL HANLARI

Merhum Hancı Nuri Kurtul

“Han” ve “Hancı” sözcüklerinin dilimizde haklı bir itibarı vardır. Şair Bekir Sıtkı Erdoğan’ın şarkı sözü olarak da kullanılan, “Gurbetten gelmişim, yorgunum hancı/şuraya bir yatak ser yavaş yavaş” dizeleriyle başlayan şiiri çok bilinir. Aynı şekilde Aşık Veysel’in “Dünyaya geldiğim anda/Yürüdüm aynı zamanda/İki kapılı bir handa/Gidiyorum gündüz gece” adlı dizeleri “Han” sözcüğünün dilimizdeki önemini, bilinilirliğini gösterir niteliktedir.
Önceki yüzyıllarda genellikle uzun yollarda yol üzerinde, kentlerde ve kasabalarda yolcuların hayvanlarıyla birlikte konaklamalarına yarayan yapılara han denir. İki şehir arasındaki mesafe uzunsa orta bölümde münasip yerde han yapılırdı.
Şehir dışında yapılan bu yapıların suyu bol olur, içinde kahvehanesi, erzak ambarları, yem depoları bulunurdu. Bu hanlara kervansaray denilirdi.
Kervanlar bir süre gittikten sonra buralarda mola verirler geceleri taşıdıkları malları, hayvanları ve kendilerini buralarda muhafaza ederlerdi. Sağlam kapı ve duvarları ile güvenlikli olan bu binalara sığınılırdı.
İkinci Murad devri devlet adamlarından Dayı Karacabey Paşa’nın yaptırdığı Ortaköy Kervansarayı, Kanuni devri devlet adamı Cafer Paşa’nın yaptırdığı, 2013 yılında çıkan bir yangında tamamen yok olan, sonrasında Bursa Büyükşehir Belediyesince restore edilip 29 Kasım 2017 tarihinde yeniden faaliyete geçen Beylik Han ilçemizdeki tarihi han örnekleridir.
Yakın dönemde çoğunlukla, ilçe pazarının yapıldığı perşembe günleri ilçemize gelen ilçemizin köylülerinin ya da komşu ilçelerden gelenlerin satmaya getirdikleri malları ve hayvanları ile geceledikleri, hayvanlarının su ve yem ihtiyacının karşılandığı yerlerdir.
Hanlarda zemin katlar hayvanların bağlandığı damlara, yemlerin bulunduğu samanlıklara, malların korunduğu depolara ayrılırdı. İkinci varsa üçüncü katlar ise yolcuların konakladığı odalar şeklinde olurdu.
Pekmez Han(Enver Üdüm) Uzun Sokak, Arif Ağanın (Arif Yetiştirici) Hanı Hamidiye (Altınbaş) Camii yanı , Karlıova Hanı, Ortaköy Hanı,Kanaat Hanı (Çardak camii Karşısı), SüpürtBekarzadelerin Han (Bugünkü Kent Müzesi yanı), Bozcaarmut Hanı, Hacıbeyin Hanı (Ankara Yolu), Yenice Müslim Hanı (Bugünkü Kaplan Otelin Arkası), Kaşıkçı Han (Yenişehir Yolu), Gelene Hanı (Cerrah Yolu), Çardak Camii karşısında han, Konurlar Hanı, Mapushane Hanı(Kent Müzesi sırası), Suluköylü’nün Hanı , Gaddar’ın Han(Eski Gazipaşa İlkokulu Aralığı), Ferhat-Emin Yaman’ın Hanı (Sarraflar Çarşısı’ndan Mesçilere geçerken), Akarsu Han(Hafız Vahit)Konukoğlu Camii Yanı, 23)Kambur Salih Efendinin Hanı, Alibeyköy Hanı, Eymir Hanı(Yetim Ahmet), Elektrik Sokak Arkasında Han, Zeybek Han (Ankara Caddesi), Deveci Han(Ankara caddesi), Akbaşlı Mahmut Ağa’nın Hanı, Hal Yanında Han, Kireççinin(Recep Ali Bayraktar) Hanı, Mavi Köşe’nin yanında han(Nuri Kurtul) ilçemizde son yüzyılda varlığını öğrenebildiğim hanlardır.
İlçemizde hancılık mesleğinin son temsilcisi Merhum Nuri Kurtul aynı zamanda iyi bir at binicisi olarak ilçemizdeki Altıeylül Kurtuluş Törenlerinin önemli bir aktörü olurdu.
Kaynakça : Hanların tespitinde Mehmer Serpen ile görüşüldü. (Turhan ŞAHİN)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Related Posts with Thumbnails

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *